مصطفى النوراني الاردبيلي
33
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
* رازيانه عربى : رازيانج ، بذر رازيانج . فارسى : رازيانه ، باديان ، تخم باديان ، بادتخم ، جوللو ، والان بزرگ . يونانى : مارويون ، مارسيون ، برهليا ، قومارثون . رومى : شمر ، شمار . مغربى : بسباس . سنسكريت : ستا ، مدهوركا ، مادهرى . انگليسى : fennel fruit لاتين : pimpinalla anisun foeniuculam vulgare عرق آن را در عربى ماء الرازيانج ، به فارسى عرق باديان ، به هندى : سونف كاركه در انگليسى : aqua foeniculi , fennal water مىنامند . « 1 » حكماى عرب مطابق نوشتههاى اهل يونان در باره رازيانه نوشتهاند و hippocrates و ديسقوريدوس آن را مدر ، مدر حيض و عصاره آن را مقوى چشم گفتهاند . pliny , nicander رازيانه هندى كوچك و راست و با نوع اروپايى تفاوت دارد . اهالى هند آن را براى خوراك و جهت خوشبو كردن ادويه استعمال مىكنند از آن عرق باديان درست مىكنند بعضى در انيسون و باديان مشابهت مىدهند در ايران بيشتر اطباء هر دو را رازيانه نوشتهاند در هندى باديان را سونف و دومى را انيسون مىگويند نيز در انگليسى باديان را foe nicum vulgare و انيسون را anise erva dos مىنامند . در ميوه رازيانه 3 درصد روغن فرارى كه جوهر آن c 61 h 21 o anethol يا anise campher وجود دارد بيخ آن هم به عنوان دارو استعمال مىشود wernecke از ميوه آن 25 / 7 درصد خاكستر گرفته است . « 2 » رازيانه گياه دارويى ارزندهاى است كه در تغذيه و صنعت عطر سازى نيز از آن استفاده فراوان به عمل مىآيد ، مانند آنكه از اعضاى مختلف آن در درمان بيماريها به
--> ( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 151 . ( 2 ) - فارماكوگرافيا ، ج 2 ، ص 124 .